ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ Ο ΠΗΛΟΥΣΙΩΤΗΣ

04 Φεβρουαρίου

.

1 Isidoros

 

Αφορμή

Αφορμή για την ενασχόλησή μας με τον άγιο Ισίδωρο τον Πηλουσιώτη μας έδωσε η ονομαστική γιορτή της αδελφής Ισιδώρας που έχει την ευθύνη πια της μονής της Παναγίας Χρυσοκουρδαλιώισσας. Λάβαμε μέρος τόσο στον κατανυκτικό Εσπερινό όσο και στη Θεία Λειτουργία όπου χρέη δεξιού ψάλτου είχε ο μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος. Η λιτότητα και κατανυχτικότητα των δυο ακολουθιών, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, μέσα σε ένα θαυμάσιο φυσικό και μοναστηριακό περιβάλλον πολύ μας συγκίνησε. Ήταν ένα σαφώς Παπαδιαμαντικό περιβάλλον.

 

Χρόνια πολλά αδελφή Ισιδώρα και άξιος ο μισθός σου!

 3 Sofia-orthi

Οι τρεις άγιοι Ισίδωροι

1. Άγιος Ισίδωρος από την Αλεξάνδρεια που μαρτήρησε στη Χίο κατά τους διωγμούς του Δεκίου. Τιμάται στις 14 Μαϊου

2. Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης από το Πηλούσιο της Αιγύπτου που κοιμήθηκε ειρηνικά το 437. Τιμάται στις 4 Φεβρουαρίου

3. Άγιος Ισίδωρος από την Καρθαγένη της Ισπανίας επίσκοπος Σεβίλλης κοιμήθηκε ειρηνικά το 636.΄Τιμάται στις 4 Φεβρουαρίου

 

Νεανικά χρόνια

Ο άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης γεννήθηκε στην πόλη Πηλούσιο (σημερινό Πόρτ Σάιντ) της Αιγύπτου το 350μ.Χ. Οι γονείς του ήταν πλούσιοι και ευσεβείς γι αυτό πρόσφεραν στο παιδί τους πολύ καλή μόρφωση τόσο εγκόσμια όσο και ιερά. Νεαρός ακόμη πήγε στην Αλεξάνδρεια και φοίτησε στην περίφημη Κατηχητική Σχολή της. Εκεί ήρθε σε επαφή με τη διδασκαλία των μεγάλων πατέρων της εποχής του. Πιο πολύ τον εντυπωσίασε η διδασκαλία, η δράση και η ζωή του συγχρόνου του Ιωάννη του Χρυσόστομου. Τον μεγάλο αυτό πατέρα της Εκκλησίας είχε ως πρότυπό του μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο Ισίδωρος δεν περιοριζόταν μόνο στα μαθήματα της σχολής αλλά εμπλούτιζε τις γνώσεις του με προσωπικές μελέτες της Ελληνικής φιλολογίας, της Παλαιάς Διαθήκης, της Καινής Διαθήκης και των μεγάλων θεολόγων της εποχής του.

 

Στη σχολή της Αλεξάνδρειας ξεχώρισε για τις επιδόσεις του, την ευρυμάθειά του, αλλά και τη διαλεκτική του δεινότητα. Όλα έδειχναν πως ένας νέος θεολόγος και ρήτορας πολλά υποσχόμενος ανέτελλε. Γι’ αυτό μόλις αποφοίτησε από τη σχολή της Αλεξάνδρειας διορίστηκε ως καθηγητής σ’ αυτή.

 

Ως «Κατηχητής» απέκτησε γρήγορα φήμη και ως ρήτορας είχε πολλούς μαθητές. Ταυτόχρονα κήρυττε το λόγο του Θεού στους ναούς της Αλεξάνδρειας. Παράλληλα συνέχιζε τις μελέτες του πάνω στην Παλαιά Διαθήκη, στα σύγχρονα θεολογικά ρεύματα της εποχής του και στις διάφορες αιρέσεις που ξεπηδούσαν κάθε τόσο.  Οι μελέτες αυτές και η εσωτερική του ανάγκη για προσευχή και άσκηση τον έκαναν να πάρει τη μεγάλη απόφαση.

 

Αναχώρηση

Έτσι ένα πρωί άφησε την πολυπολιτισμική και πολύβουη Αλεξάνδρεια, όπου μπορούσε να έχει ένα λαμπρό επαγγελματικό μέλλον, και αναχώρησε για την έρημο. Ο Ισίδωρος κατέφυγε στο μοναστήρι ¨Λύχνος¨ που βρισκόταν σε ένα όρος δίπλα στην γενέτειρά του Πηλούσιο. Τη μονή είχε ιδρύσει ο άγιος Παχώμιος, μαθητής του Αγίου Αντωνίου.

 

Στο μοναστήρι επιδόθηκε σε αυστηρή άσκηση κατά το πρότυπο του αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου. Έκανε επίσης τέλεια υποταγή στο γέροντά του που του όρισε το μοναστήρι. Ο μοναχός Ισίδωρος αφιερώθηκε στην προσευχή και τη μελέτη. Συχνά-πυκνά αναχωρούσε για κάποιο διάστημα στην έρημο για αυστηρότερη άσκηση και προσευχή. Ο λόγος που έβγαινε από το στόμα του ήταν μεστός περιεχομένου και σοφίας, λόγος παρηγορητικός και ενισχυτικός στους εμπερίστατους. Γι’ αυτό σύντομα έγινε γνωστός και αγαπητός και πολλοί ανέβαιναν στο μοναστήρι για να στηριχθούν από αυτόν.

 

Η εποχή εκείνη συνταρασσόταν συχνά από αιρέσεις: Αρειανισμός, Νεστοριανισμός κ.ά. Ο μοναχός Ισίδωρος, με τη μόρφωση και την καθαρότητα του λόγου του, έδινε πειστικές απαντήσεις σε κάθε πιστό που κλονιζόταν από τις σειρήνες των αιρετικών.

 

Ο Ισίδωρος με τη δράση του και την ακτινοβολία της φωτισμένης προσωπικότητάς, αλλά την ταπείνωσή του, έγινε πρότυπο για πολλούς μοναχούς. Οι μοναχοί απαίτησαν τη χειροτονία του σε πρεσβύτερο, για να έχουν τη θεία ευλογία του, πράγμα που πέτυχαν. Η χειροτονία του Ισίδωρου έγινε, πιθανόν, από το Μέγα Αθανάσιο, το μεγάλο αυτό ιεράρχη των πρώτων χρόνων της Εκκλησίας.

 

Ο Ισίδωρος επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια

Ο Μέγας Αθανάσιος, ο βασικότερος πολέμιος της αίρεσης του Αρειανισμού, ο άνθρωπος που υπέστη γι’αυτό πολλές εξορίες, ήθελε τον Ισίδωρο δίπλα του στον σκληρό αγώνα που διεξήγε. Έτσι ο πρεσβύτερος Ισίδωρος αφήνει το μοναστήρι στο Πηλούσιο όρος, κατεβαίνει στην Αλεξάνρδεια και ρίχνεται στον αγώνα.

 

Κηρύττει, νουθετεί και παρηγορεί. Ο λόγος του μεστός συγκλονίζει και οδηγεί τους πιστούς στο σωστό δρόμο. Ο Ισίδωρος ταυτόχρονα δεχόταν πλήθος παρακλήσεων για να απαντά σε ερωτήματα πολλών συγχρόνων του στη δύσκολη εποχή που ζούσε. Έτσι άρχισε να γράφει επιστολές για να απαντά στα ερωτήματά τους. Κατά τη διάρκεια της ζωής του έγραψε χιλιάδες επιστολές. Από αυτές σώθηκαν περίπου δυο χιλιάδες. Οι επιστολές του είναι κείμενα με μεγάλη πνευματικότητα, με σοφές θεολογικές θέσεις στα θέματα που ήγειραν οι αιρέσεις αλλά και καταπελτικά για ανάξιους ιερωμένους.

 

Ξανά στο Πηλούσιον όρος

Ο άγιος Αθανάσιος καταβεβλημένος από τις κακουχίες πεθαίνει το 373 και τον διαδέχεται ο Θεόφιλος στον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξάνδρειας. Ο Θεόφιλος φθόνησε τον πρεσβύτερο Ισίδωρο για τη σοφία, τη δράση και την εκτίμηση που έχαιρε από το λαό. Έτσι του έκανε τη ζωή δύσκολη.

 

Ο Ισίδωρος, άνθρωπος ταπεινός, άνθρωπος που ζητούσε την πνευματική τελείωση, παρά να σκανδαλίζεται, προτίμησε να επιστρέψει στο μοναστήρι του και να αφιερωθεί ξανά στον αγώνα για ηθική τελείωση, αλλά και συνέχιση των μελετών του σε θέματα της Παλαιάς Διαθήκης και των μεγάλων προβλημάτων της Εκκλησίας.

 

Ο Ισίδωρος ανέβαινε ένα-ένα τα σκαλιά της αγιοσύνης και εξέπεμπε γύρω του τη θεία χάρη. Ο ηγούμενος της μονής του ανέθεσε το ρόλο του καθοδηγητή των μοναχών που φαίνονταν να προχωρούν στον πνευματικό τους αγώνα.

 

Ήταν επόμενο πως κάποια στιγμή θα διαδεχόταν τον ηγούμενο της μονής όταν αυτός θα πέθαινε.

 

Ο ηγούμενος Ισίδωρος φάρος της Ορθοδοξίας και ειρηνοποιός

Αναλαμβάνοντας την ηγουμενία της Μονάς Πηλουσίου ο Ισίδωρος ήταν ήδη καταξιωμένος στη συνείδηση κλήρου και λαού. Ο λόγος του είχε πλέον μεγάλη βαρύτητα σε άρχοντες και αρχομένους. Έτσι παράλληλα με την άσκηση και τη μελέτη, δυο αρετές που ποτέ δεν τον εγκατέλειψαν, ποίμενε τη μονή του με αξιοσύνη και πραότητα, καθοδηγούσε όσους τον επισκέπτονταν στον πνευματικό τους αγώνα και συνέχισε να στέλνει επιστολές σε ανωνύμους αλλά και επωνύμους.

 

Ο Ισίδωρος δεν είχε ενδοιασμούς στο να υποδεικνύει στους άρχοντες της εποχής του τα λάθη τους και να τους ανακαλεί στον ορθό δρόμο. Σημαντικές ήταν δυο επιστολές του που στάληκαν η μια στον τότε βυζαντινό αυτοκράτορα και στον τότε πατριάρχη Αλεξανδρείας.

 

Αυτοκράτορας ήταν τότε ο Θεοδόσιος Β΄ που αγόταν και φερόταν από τους αυλικούς του και αδιαφορούσε για τους φτωχούς που οδηγούνταν στην εξαθλίωση και το χειρότερο προωθούσε τις θέσεις του αιρετικού πατριάρχη Νεστόριου. Στην επιστολή του ο Ισίδωρος υπεδείκνυε το λανθασμένο των θέσεων του Νεστόριου και την ανάγκη για μέριμνα των φτωχών. Όμως για το Θεοδόσιο τις αποφάσεις έπαιρναν άλλοι.

 

Πατριάρχης Αλεξανδρείας ήταν τότε ο Κύριλλος, ο οποίος διαδέχθηκε το θείο του Θεόφιλο που κατηγορούσε τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο και εξανάγκασε τον Ισίδωρο να φύγει από την Αλεξάνδρεια και να επιστρέψει στο μοναστήρι του Πηλουσίου. Ο Κύριλλος ακολουθώντας το παράδειγμα του θείου του δεν μνημόνευε το όνομα του Ιωάννη του Χρυσόστομου, ο οποίος είχε πια πεθάνει εξόριστος. Ο Ισίδωρος προσέγγισε το νέο πατριάρχη και με επιστολές του πρώτα κατάφερε να αλλάξει τη στάση του έναντι του

μακαριστού αγίου. Ο πατριάρχης Κύριλλος είχε πια τον ηγούμενο Ισίδωρο στο πλευρό του και έτσι ήταν κοινωνός της σοφίας και της ορθοφροσύνης του στο μέγα θέμα της εποχής, τις κακοδοξίες του Νεστόριου.

 

Ο Νεστόριος είχε διαβρώσει τους αυλικούς του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β’ οι οποίοι και συγκάλεσαν οικουμενική σύνοδο στην Έφεσο το 431 για να επιβάλουν σε όλη την Εκκλησία την αίρεσή του. Η στη σύνοδο έλαβε μέρος και ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο οποίος και έγινε ο πρωταγωνιστής της. Ο Κύριλλος, ένας μαχητικός και ορθοφρονών ιεράρχη,ς εφοδιασμένος με τη σοφία του Ισίδωρου, έφερε τα πάνω κάτω. Η σύνοδος όχι μόνο δεν επέβαλε την αίρεση του Νεστόριου αλλά αντίθετα την απεκήρυξε  και καθαίρεσε τον εμπνευστή της από τον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης.

 

Το ειρηνικό τέλος ενός ειρηνοποιού

Ο ηγούμενος Ισίδωρος συνέχισε την πνευματική του δράση μέχρι τα βαθιά του γεράματα και έφυγε ειρηνικά και καταξιωμένος στις 4 Φεβρουαρίου του 440 στην αγκαλιά των πνευματικών του παιδιών μέσα στη μονή του. Πολύ γρήγορα ανακηρύχθηκε σε άγιο αφού έχαιρε αναγνώρισης από όλους και ήδη εν ζωή επιτελούσε θαύματα.

 

Ο άγιος Ισίδωρος έμεινε στην ιστορία της Εκκλησίας ως ένας κορυφαίος ασκητής, ένας εξαιρετικός ερμηνευτής της Παλαιάς Διαθήκης, ως ένας υπέρμαχος της ορθοδοξίας με τον πειστικό και καθαρό του λόγο και ως ένας ειρηνοποιός μεταξύ των μεγάλων ιεραρχών της εποχής του. Μέχρι σήμερα ο άγιος Ισίδωρος κατευθύνει με το λόγο του, που περικλείεται στις επιστολές του που διασώθηκαν, γιατί αγγίζει πληθώρα θεμάτων που αφορούν τους μαχόμενους Χριστιανούς και δίδει πειστικές απαντήσεις.

 

Απολυτίκιον-Κοντάκιον

Ἀπολυτίκιον Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Σοφία κοσμούμενος, παντοδαπεί ευκλεώς, τοις Αόγοις εκόσμησας, την Εκκλησίαν Χρίστου, Ισίδωρε Όσιε, συ γαρ δι' εγκράτειας, σεαυτόν εκκαθάρας, πράξει και θεωρία, διαλάμπεις εν κοσμώ, δι' ων μυσταγωγούμεθα, Πάτερ τα κρείττονα.

Κοντάκιον
Ἦχος α’
Ἑωσφόρον ἄλλον σε ἡ Ἐκκλησία, εὑραμένη ἔνδοξε, ταῖς τῶν σῶν λόγων ἀστραπαῖς, λαμπρυνομένη κραυγάζει σοι· Χαίροις παμμάκαρ, Θεόφρον Ἰσίδωρε.

.

Photogallery

Ανδρέας Χρυσάνθου

06/02/2013